‘Υγεία και χαρά για το 2026’. Αυτή είναι η πιο συνηθισμένη ευχή για κάθε νέο έτος. Οπότε έχοντας αυτή τη σταθερή, ας σκεφτούμε τους στόχους και τις δυνατότητες που θέτουμε στους εαυτούς μας ως άτομα με προσθετικά μέλη.
Υγεία δεν σημαίνει μόνο το σώμα, αλλά και η ψυχή και το μυαλό. Ένα προσθετικό μέλος ή μία αναπηρία σίγουρα ταράσσει την ψυχική υγεία αλλά η νέα χρονιά μπορεί να είναι μια καλή ευκαιρία για νέους στόχους που θα ενισχύσουν την κινητικότητά μας, την αυτοπεποίθησή και την ποιότητα ζωής.
Οι στόχοι για ένα άτομο με προβλήματα κινητικότητας πρέπει να ισορροπούν μεταξύ φιλοδοξίας και υπομονής. Μπορεί να θέλουμε πολλά αλλά να τα καταφέρουμε αργότερα. Επίσης, η πρόοδος δεν είναι πάντα γραμμική, και πολλές φορές απογοητευόμαστε.
Οπότε τώρα που έρχεται η νέα χρόνια, ας δούμε τους στόχους που θα βάλουμε στους εαυτούς μας και πώς θα κάνουμε το 2026 το έτος που θα είμαστε υγιείς και ευτυχισμένοι.
Αρχίζουμε από την … αρχή
Πού βρίσκομαι αυτή τη στιγμή;
Πριν βάλουμε στόχους, ας αξιολογήσουμε πού βρισκόμαστε σήμερα. Αυτό δεν σημαίνει να είμαστε σκληροί με τον εαυτό μας, αλλά να αναγνωρίσουμε την πραγματικότητά και να θέσουμε ρεαλιστικούς στόχους.
Άρα ρωτάμε τον εαυτό μας για την κινητικότητά μας σήμερα και την πρόοδο που έχουμε κάνει τους τελευταίους μήνες. Έχουμε περιορισμούς ή προκλήσεις; Προχωρήσαμε στο ταξίδι από τότε που αποκτήσαμε προσθετικό μέλος;
Η τελευταία ερώτηση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Συχνά εστιάζουμε στο τι δεν μπορούμε ακόμα να κάνουμε, ξεχνώντας να γιορτάσουμε αυτά που έχουμε ήδη πετύχει. Τώρα, στο τέλος της χρονιάς, αναγνωρίζουμε τη δύναμη και την ανθεκτικότητα που αποκτήσαμε!
Οι στόχοι για το μέλλον
Υπάρχουν πολλά είδη στόχων για χρήστες προσθετικών μελών. Είναι πιο εύκολο να τους βάλουμε σε κατηγορίες.
Στόχοι Σωματικής Κινητικότητας
Οι στόχοι σωματικής κινητικότητας σχετίζονται με τη φυσική μας ικανότητα να κινούμαστε και να λειτουργούμε με το προσθετικό μέλος. Για παράδειγμα:
- Περπατάω μεγαλύτερες αποστάσεις χωρίς κόπωση
- Ανεβαίνω σκάλες με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση
- Κάνω συγκεκριμένα αθλήματα ή δραστηριότητες (κολύμβηση, ποδηλασία, πεζοπορία)
- Καλύτερη ισορροπία και σταθερότητα
- Λιγότερη χρήση βοηθημάτων βάδισης
Στόχοι Καθημερινής Διαβίωσης
Η κινητικότητα επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες – κάτι που έχει άμεσο αντίκτυπο στην αυτοπεποίθηση και την ανεξαρτησία μας. Οι στόχοι καθημερινής διαβίωσης περιλαμβάνουν εργασίες όπως:
- Ντύνομαι και προετοιμάζομαι χωρίς βοήθεια
- Μαγειρεύω πιο πολύπλοκα γεύματα
- Μπορώ να οδηγήσω ή να χρησιμοποιήσω ΜΜΜ με άνεση
- Επέστρεψα στην εργασία ή έχω δουλειά
- Φροντίζω το σπίτι και το καθαρίζω
Κοινωνική ζωή
Οι άνθρωποι θέλουμε παρέα και κοινωνική ζωή. Θέλουμε να βλέπουμε φίλους και να πηγαίνουμε για καφέ, να πάμε σινεμά ή για φαγητό, να δούμε μια έκθεση ή να πάμε για έναν περίπατο με έναν φίλο. Οπότε, τι στόχους έχουμε σε αυτό το επίπεδο;
- Ξανάρχισα τις κοινωνικές δραστηριότητες και τα χόμπι μου
- Ταξίδεψα σε νέα μέρη, έστω και κοντινά
- Συμμετείχα σε κοινοτικές εκδηλώσεις
- Μίλησα ανοιχτά και με αυτοπεποίθηση για το προσθετικό με νέους ανθρώπους
- Δοκίμασα καινούρια πράγματα/χόμπι που πάντα ήθελα.
Στόχοι υγείας
Φυσικά και θέλουμε να μείνουμε υγιείς, δραστήριοι και ενεργοί. Αυτό σημαίνει ότι νοιαζόμαστε για την μακροπρόθεσμη υγεία μας και το πόσο καλά λειτουργεί το σώμα μας, σε συνδυασμό με το προσθετικό μέλος.
- Αν χρειάζομαι, πηγαίνω σε φυσικοθεραπεία και βλέπω τους γιατρούς που με παρακολουθούν.
- Το δέρμα στο υπολειπόμενο μέλος δείχνει υγιές.
- Κρατιέμαι στα σωστά κιλά για να μπορώ να λειτουργώ με το προσθετικό (αν είναι κάτω άκρου).
- Χτίζω τη δύναμη των μυών μου και την γενικότερη φυσική μου κατάσταση.
Το Πλαίσιο SMART Προσαρμοσμένο για Χρήστες Προσθετικών Μελών
Μπορεί να έχετε ακούσει για στόχους SMART οι οποίοι μπορούν να προσαρμοστούν στο ταξίδι με προσθετικό μέλος.
Specific
Συγκεκριμένοι (Specific): Αντί να πούμε “Θέλω να περπατήσω καλύτερα”, λέμε “Θέλω να περπατήσω χωρίς βοήθεια από το σπίτι μου μέχρι το κοντινό πάρκο, απόσταση 500 μέτρων”. Αυτό είναι συγκεκριμένο και πιο εφικτό από κάτι μεγαλόστομο.
Measurable
Μετρήσιμοι (Measurable): Πώς ξέρω αν πέτυχα το στόχο μου; “Να φοράω το προσθετικό μου για 8 ώρες την ημέρα χωρίς δυσφορία” είναι μετρήσιμο.
Achievable
Επιτεύξιμοι (Achievable): Οι στόχοι μας πρέπει να είναι μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων μας αλλά και να μας παρέχουν μία μικρή πρόκληση. Μιλάμε με τον γιατρό μας για το τι μπορούμε να κάνουμε με ασφάλεια και πώς πρέπει να σπρώξουμε το σώμα μας με ρεαλιστικούς στόχους.
Relevant
Σχετικοί (Relevant): Ο στόχος έχει σημασία για μένα; Δεν θέτουμε στόχους επειδή “πρέπει” ή επειδή το έκανε κάποιος άλλος με προσθετικό μέλος. Επιλέγουμε στόχους που θα βελτιώσουν πραγματικά τη δική μας ζωή. Στο κάτω κάτω, εμείς θέλουμε να είμαστε ευτυχισμένοι και ευχαριστημένοι το 2026.
Time
Χρονικά Προσδιορισμένοι (Time-bound): Ορίζουμε ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα. “Μέχρι την 1η Μαρτίου, θα μπορώ να ανεβαίνω σκάλες εναλλάσσοντας τα πόδια αντί να χρησιμοποιώ τη μέθοδο βήμα-βήμα”.
Μερικά Παραδείγματα Στόχων SMART για το 2026
“Μέχρι τον Απρίλιο, θα περπατήσω χωρίς βοήθεια μέχρι το γραμματοκιβώτιο και πίσω (50 μέτρα) καθημερινά.”
“Μέχρι τον Ιούνιο, θα φοράω το προσθετικό μου για τουλάχιστον 10 ώρες ημερησίως χωρίς δυσφορία στο δέρμα.”
“Μέχρι τον Σεπτέμβριο, θα συμμετάσχω σε μια τοπική εκδήλωση περπατήματος 5 χιλιομέτρων.”
“Μέχρι τον Δεκέμβριο, θα μαγειρεύω ένα πλήρες οικογενειακό γεύμα κάθε Κυριακή χρησιμοποιώντας το προσθετικό μου άνω άκρο.”
Δεν Είμαστε Μόνοι
Καλό είναι να θυμόμαστε ότι δεν είμαστε μόνοι και οι στόχοι μας μπορούν να επιτευχθούν με τη βοήθεια άλλων ανθρώπων. Για παράδειγμα, έχουμε γιατρούς, φυσικοθεραπευτές και άλλους ειδικούς που μας καθοδηγούν και μας δίνουν επαγγελματικές συμβουλές.
Ένας φυσικοθεραπευτής με εμπειρία σε αποκατάσταση μετά από ακρωτηριασμό μπορεί να δημιουργήσει εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης που βοηθήσουν στην ενδυνάμωση.
Επίσης, υπάρχουν άλλοι άνθρωποι με προσθετικά μέλη που έχουν τις ίδιες ανησυχίες και επιθυμίες. Μπορούμε να έχουμε μια ομάδα για συμβουλές, υποστήριξη και βοήθεια. Και βέβαια, υπάρχει η οικογένεια και οι φίλοι που θα γιορτάσουν τις νίκες μας.
Και οι Δυσκολίες είναι στο Πρόγραμμα
Ας είμαστε ειλικρινείς: πάντα υπάρχουν δυσκολίες. Μπορεί ένας μήνας να πάει ακριβώς όπως το θέλαμε ενώ ένας άλλος μήνας μπορεί να μας δυσκολέψει. Δεν είναι μόνο το σώμα μας αλλά και το μυαλό, και μερικές φορές το ηθικό είναι πεσμένο.
Οι αποτυχίες ή το να μην καταφέρουμε μπορούν να μας μάθουν πολλά. Οπότε, αντί να πούμε “Απέτυχα”, καλύτερα να σκεφτούμε “Έμαθα κάτι σημαντικό για το σώμα μου και τις ανάγκες μου”.
Τα χρονοδιαγραμμάτα δεν είναι θεόσταλτα. Προσαρμόζονται και εάν ένας στόχος δεν λειτουργεί, τον αλλάζουμε. Ίσως το χρονοδιάγραμμά χρειάζεται προσαρμογή ή ίσως ο στόχος πρέπει να απλοποιηθεί.
Μερικές φορές η πιο σοφή επιλογή είναι να κάνουμε μία μικρή παύση. Αφήνουμε το σώμα να επουλωθεί και το μυαλό να προσαρμοστεί σε μια νέα πραγματικότητα πριν προσπαθούμε κάτι νέο.
Αργά και σταθερά
Πολλές φορές, τα μικρά είναι σημαντικά. Μια ρουτίνα που υποστηρίζει τους στόχους είναι τα μικρά βηματάκια που μας βοηθάνε να πάμε πιο ψηλά.
Ακόμα και μόνο 10 λεπτά εξάσκησης ή περπατήματος κάθε μέρα συσσωρεύονται και ενδυναμώνουν το σώμα. Μετά δοκιμάζουμε τα 15 λεπτά τα οποία θα μας φανούν εύκολα.
Βλέπουμε την πρόοδο σε εβδομαδιαία και μηνιαία βάση. Τι πήγε καλά; Τι ήταν δύσκολο; Τι θα αλλάξω την επόμενη εβδομάδα; Είμαι στο σωστό δρόμο; Μήπως εν τέλει θέλω κάτι άλλο;
Το 2026 έρχεται
Δεν υπάρχει “σωστός” ρυθμός προόδου, και μερικές φορές δεν θα υπάρχει καν πρόοδος. Δεν πειράζει. Οι στόχοι μας αντικατοπτρίζουν τη δική μας ζωή και τις δικές μας αντοχές. Κάποιες φορές κάποιος τομέας μένει πίσω.
Ένα καλό παράδειγμα είναι πώς τα μικρά παιδιά δεν μαθαίνουν πράγματα με την ίδια ταχύτητα. Ένα παιδί περπατάει πρώτο, ένα άλλο μιλάει πρώτο ενώ ένα τρίτο φτιάχνει παζλ από τα 2 του. Όσο μεγαλώνουν αυτά τα παιδιά, οι ικανότητές τους συγκλίνουν, οπότε σε κάποια ηλικία όλα τα παιδιά περπατάνε, μιλάνε και κάνουν παζλ. Το ίδιο ισχύει για ανθρώπους με προσθετικό μέλος.
Μερικοί άνθρωποι θα επιδιώξουν αθλητικά επιτεύγματα. Άλλοι θα εστιάσουν στην ανεξαρτησία στην καθημερινή ζωή. Μερικοί θα θέσουν φιλόδοξους στόχους, ενώ άλλοι θα επιλέξουν μικρές, σταθερές βελτιώσεις. Όλα είναι μέρος της ζωής και προσωπικές προσδοκίες αλλά στο τέλος όλοι θα καταφέρουμε αυτό που χρειαζόμαστε.
Ας βάλουμε λοιπόν ως ευχή του χρόνου τέτοια εποχή να είμαστε καλά, υγιείς και αυτόνομοι, και ας δουλέψουμε μαζί για αυτό το στόχο.
Καλή Χρονιά!