Πέρασαν ήδη αρκετές ημέρες από το δυστύχημα στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» που κόστισε τη ζωή στη Μαρία Λαδά. Όπως συμβαίνει συχνά, η είδηση εμφανίστηκε για λίγο στην επικαιρότητα και στη συνέχεια χάθηκε μέσα στη ροή των διεθνών γεγονότων των τελευταίων εβδομάδων. Κι όμως, τέτοια περιστατικά αξίζουν να μας κάνουν να σταθούμε για λίγο και να σκεφτούμε: πώς είναι στην πράξη η καθημερινότητα ενός ανθρώπου με αναπηρία όταν ταξιδεύει;
Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, η Μαρία Λαδά, 67 ετών, από το Ληξούρι Κεφαλονιάς, τραυματίστηκε σοβαρά μετά από πτώση κατά τη διαδικασία αποβίβασης στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών. Η αποβίβασή της γινόταν με ειδικό αναβατόριο που χρησιμοποιείται για επιβάτες με αναπηρία ή μειωμένη κινητικότητα, όταν το αεροσκάφος δεν συνδέεται με φυσούνα.
Η Λαδά ήταν μια γνωστή μορφή του αναπηρικού κινήματος. Ιδρυτικό μέλος της Ένωσης ΑμεΑ «Υπερίων», είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής της στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των ανθρώπων με αναπηρία.
Έπασχε από το σπάνιο σύνδρομο Morquio και ταξίδευε από την Κεφαλονιά στην Αθήνα για να συμμετάσχει σε συνέδριο σχετικό με τις σπάνιες παθήσεις. Είναι τραγική ειρωνία το ότι έχασε τη ζωή της ενώ πάλευε για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες, χρησιμοποιώντας τον ειδικό εξοπλισμό που υποτίθεται πως θα προστάτευε τη ζωή της και θα της διασφάλιζε ασφαλή ταξίδια…
Η ανακοίνωση της ΕΣΑμεΑ
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ) εξέφρασε δημόσια τη βαθιά θλίψη της για τον χαμό της Μαρίας Λαδά, χαρακτηρίζοντάς την συναγωνίστρια του αναπηρικού κινήματος. Στην ανακοίνωσή της τόνισε ότι η υπόθεση πρέπει να διερευνηθεί πλήρως και ότι η ασφάλεια των υπηρεσιών υποστήριξης για άτομα με αναπηρία δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Η ΕΣΑμεΑ υπογράμμισε την ανάγκη οι υπηρεσίες αυτές να παρέχονται με πιστοποιημένη ασφάλεια, κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και σαφείς διαδικασίες ελέγχου και λογοδοσίας.
Η εμπειρία ενός ταξιδιού δεν είναι ίδια για όλους
Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα στην προσβασιμότητα των μεταφορών για τα άτομα με αναπηρίες. Υπάρχουν κανονισμοί, υποδομές, ειδικές υπηρεσίες υποστήριξης.
Ωστόσο, η εμπειρία του ταξιδιού δεν είναι ίδια για όλους.
Πολλοί άνθρωποι με αναπηρία έχουν περιγράψει καταστάσεις όπου χρειάστηκε να εξηγήσουν επανειλημμένα τη λειτουργία ενός βοηθήματος κινητικότητας, να περάσουν από πρόσθετους ελέγχους ή να αντιμετωπίσουν προσωπικό που δεν έχει επαρκή εξοικείωση με τις ανάγκες τους.
Αν κοιτάξει κανείς τα περιστατικά των τελευταίων ετών που έλαβαν δημοσιότητα – και υποψιαζόμαστε πως υπάρχουν πολύ περισσότερα που δεν έγιναν γνωστά – θα βρει περίπτωση που επιβάτης ΑΜΕΑ απεβλήθη από το αεροπλάνο επειδή δεν μπορούσε να χρησιμοποιήσει την τουαλέτα αυτόνομα, παρ’ όλο που είχε εγκαίρως ενημερώσει την αεροπορική εταιρεία. Θα βρει διαμαρτυρίες για περιφερειακά αεροδρόμια όπου δεν υπάρχει εξοπλισμός για την υποστήριξη των επιβατών με αναπηρίες κατά την είσοδο και έξοδο από το αεροπλάνο.
Υπάρχουν περιστατικά όπου προσθετικά μέλη ή ιατρικά βοηθήματα αντιμετωπίστηκαν αρχικά ως πιθανοί κίνδυνοι ασφαλείας στους ελέγχους, οδηγώντας σε πρόσθετες διαδικασίες ελέγχου και συχνά σε μια δύσκολη εμπειρία για τον ταξιδιώτη.
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει κακή πρόθεση. Στην περίπτωση της Μαρίας Λαδά, υπήρξε υπάλληλος πρόθυμος να τη συνδράμει, ο οποίος επίσης τραυματίστηκες. Το δυστύχημα είναι ακόμη υπό διερέυνηση και δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς συνέβη, ωστόσο υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για να πούμε πως έπαιξε τον ρόλο της η έλλειψη εμπειρίας και εκπαίδευσης.
Όταν η προμήθεια του εξοπλισμού δεν αρκεί
Η Ελλάδα, όπως και πολλές άλλες χώρες, έχει κάνει σημαντικά βήματα σε επίπεδο υποδομών προσβασιμότητας.
Όμως η πραγματική προσβασιμότητα δεν εξαρτάται μόνο από την προμήθεια και ύπαρξη εξοπλισμού. Εξαρτάται από το πώς αυτός ο εξοπλισμός συντηρείται, πώς χρησιμοποιείται, από το πόσο καλά είναι εκπαιδευμένο το προσωπικό και από το πόσο συστηματικά τηρούνται οι διαδικασίες χειρισμού και ασφαλείας.
Η προσβασιμότητα δεν μπορεί να είναι μια υπηρεσία που ενεργοποιείται περιστασιακά. Είναι μόνιμη προϋπόθεση ώστε κάθε άνθρωπος να μπορεί να ταξιδεύει με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και αυτονομία. Η υπόθεση της Μαρίας Λαδά υπενθυμίζει ότι ακόμη και όταν υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές και πρόθυμο προσωπικό, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η εκπαίδευση στον χειρισμό των υποδομών, στην τήρηση των διαδικασιών και στην ουσιαστική υποστήριξη των ατόμων με αναπηρία.
Και ίσως αυτό είναι το ουσιαστικότερο ερώτημα με το οποίο ερχόμαστε αντιμέτωποι μετά από την τραγική απώλεια της Μαρίας Λαδά, είναι πώς θα γίνουν όλα αυτά που είναι απαραίτητα ΜΕΤΑ από την προμήθεια του εξοπλισμού.